Carillon in coronatijd

Woensdag 15 april 1945, één dag vóór de bevrijding van Doesburg, trokken Duitse troepen weg uit deze omgeving en ook uit Doesburg.  Gefrustreerd door het verlies van de oorlog, vluchtend voor de troepen van de geallieerden. Ze konden het niet nalaten op de valreep in Doesburg grote vernielingen aan te richten.  De molen, aan de rand van de binnenstad (bij de Windmolenstraat) ging in vlammen op, de watertoren werd verwoest, de Martinikerk werd in brand gestoken en de toren werd met explosieven opgeblazen en viel met klokken en carillon met donderend geluid dwars door de brandende kerk.  Een beangstigend schouwspel, dat oudere Doesburgers – toen kind! – zich nog goed herinneren. De schade was enorm. Alles rookte en walmde nog toen op 16 april Doesburg werd bevrijd.

Er was na de oorlog geen geld  voor herstel van toren en kerk.  De ruïne lag tot 1959 midden in de stad.  De vroegere koningin Wilhelmina bracht toen een bezoek aan Doesburg en verklaarde: “Dit monument zal in oude luister hersteld worden”.  Het zou nog 13 jaar duren voor het zover was (1972)!

Hoe deze beide dagen – vernietiging van toren, carillon en kerk èn bevrijding van Doesburg te gedenken?  En dat in coronatijd, nu het culturele leven plat ligt en bijvoorbeeld ook alle concerten zijn afgelast.  En we niet bij elkaar kunnen komen.
De Stichting Doesburgs Carillon bedacht dat het carillon van de toren vrij kan klinken, want de beiaardier zit veilig, hoog en droog.  Dus live-muziek in de openbare ruimte is mogelijk!
Daarom was een speciale muzikale herdenking van 15 en 16 april door stadbeiaardier Frans Haagen op het carillon vanuit de toren.

Op 15 april kon u het volgende horen: om 12.00 uur luidde de zware luidklok langer dan anders. Om 12.10 – het tijdstip waarop in 1945 de toren instortte en omviel, heeft de beiaardier met veel carillongeluid de verwoesting symbolisch laten horen.  Daarna zwegen carillon en luidklok verder de hele dag. Er was totale stilte, net zoals toen op die 15e april.

Op 16 april was er een speciaal carillonconcert van 16.00 – 17.00 uur . Dit concert maakte deel uit van een landelijke carillon-estafette, waarmee beiaardiers van Nederland met zo’n 100 bespelingen 75 jaar bevrijding vieren. Frans Haagen begon met het Wilhelmus en speelde vervolgens liederen uit “Valerius-Gedenkklank” en Amerikaanse “bevrijdingsliederen”, zoals We’ll meet again, Happy days are here again, Let us make a sentimental journey, It’s time to say goodbye etc.  En na 16 april was tot 5 mei ook dagelijks het Doesburgs stadslied via het carillon te horen.

Grote bevrijdingsmanifestaties en herdenkingen zijn vanwege corona de komende tijd afgelast, maar carillons blijven klinken.  Juist nu!
Je hoort de carillonmuziek het duidelijkst in de buurt van de toren (let op de anderhalve meter!). Maar ook: zet je raam open, je deur. Ga in je tuin zitten luisteren. Het carillon komt bij je thuis!